Skip to content

Phuketdata

default color
Home
ภูมิปัญญาจากเกาะมะพร้าว : ผศ.สมหมาย ปิ่นพุทธศิลป์ PDF พิมพ์ อีเมล์
เขียนโดย ปาณิศรา ชูผล มทศ.   
Friday, 07 January 2022


.

.

.

Image

 

 

 

 

 

 

 

...

.

.

.

.

 

ภูมิปัญญาชาวเกาะมะพร้าว

 

 

ผศ.สมหมาย ปิ่นพุทธศิลป์

สถาบันภาษาไทย วค.ภูเก็ต
๓ มกราคม ๒๕๖๔

 

 

การอาศัยทะเลและชายทะเลเป็นพื้นที่ดำรงชีวิต  ชาวเกาะมะพร้าวจึงต้องอยู่กับทะเลให้ได้อย่างมีความสุข  การที่ชาวเกาะมะพร้าวอยู่กับทะเลได้อย่างมีความสุข  ก็เพราะชาวเกาะมะพร้าวมีภูมิปัญญาในพื้นที่วิถีชีวิตของตน

 

ภูมิปัญญา หมายถึง การมีชีวิตอย่างมีความสุขในพื้นที่ของตน 
มีหลักในการพิจารณาการมีภูมิปัญญา ๓ ระดับ

คือ

ระดับข้อมูล (DATA)

ระดับความรู้ (Knowledge)

ระดับภูมิปัญญา (Intellegence)

 

ระดับข้อมูล (Data)

 

การมีเพียงข้อมูลในเรื่องชาวเกาะมะพร้าว ก็นับเป็นภูมิปัญญาขั้นเริ่มต้น  ข้อมูลที่มีมาก่อนข้างต้น ล้วนเป็นภูมิปัญญาของชาวเกาะมะพร้าว  คนทั่ว ๆ ไป จะมีข้อมูลชาวเกาะมะพร้าวพอเป็นฐานปัญญาเฉพาะของตน  จึงได้แสดงภูมิรู้ของตนสู่ผู้รับสาร  ภูมิรู้ของตนได้จากความจำเรื่องราวชาวเกาะมะพร้าว  ความเข้าใจเรื่องราวของชาวเกาะมะพร้าว เคยนำข้อมูลชาวเกาะมะพร้าวไปใช้ในโอกาสต่าง ๆ  การเสนอสาระของชาวเกาะมะพร้าว เป็นการนำภูมิปัญญาของชาวเกาะมะพร้าวจากการจำ จากความเข้าใจ และจากการเคยนำไปใช้ถึงผู้รับสื่อ ไปเป็นสาระเพียงชื่อวัตถุที่สัมพันธ์กับชาวเกาะมะพร้าว ชื่อพฤติกรรมที่มีชาวเกาะมะพร้าวพึงมีพึงเป็น

 

ชาวเกาะมะพร้าวมีวัตถุที่สัมพันธ์กับชีวิต คือ ทรัพยากรชายฝั่งทะเลและทะเล เช่นสายข้อ สายน้ำพริก  ปลิงทะเล กุ้ง  หอย  ปู  ปลา ปลาหร้าปู เครื่องมือประมง พืชพันธุ์ไม้ชายฝั่ง เรือ  สถานที่พักอาศัย  สถานที่แหล่งทำมาหาเลี้ยงชีพ  สถานที่จิตวิญญาณ

 

ทั้งผู้สื่อสารและผู้รับสาร มีข้อมูล (DATA) ที่สัมพันธ์กับชาวเกาะมะพร้าวในระยะของความคิดการรับรู้ (Perception)  ที่ผู้สื่อสารและผู้รับสารต่างมีฐานความคิดระยะความพร้อม (Readiness) และประสบการณ์ (Experience) ทางกาย ทางอารมณ์ ทางสังคม และทางสติปัญญา ที่ประสาทสัมผัสพื้นฐานคือตา หู จมูก ลิ้น กายและจิตใจ (อายตนะ๖) พึงมีในภาวะปรกติ

 

เมื่อใดที่การรับรู้ (Perception) เปลี่ยนไปเป็นระดับมโนภาพ (Conception) และล่วงพ้นไปถึงระดับมโนคติ (Idial) แล้ว  ทั้งผู้สื่อสารและผู้รับสารก็เข้าสู่ภูมิปัญญาระดับความรู้ 

 

ระดับความรู้ (Knowledge)

 

เมื่อใดที่การรับรู้ (Perception) เปลี่ยนไปเป็นระดับมโนภาพ (Conception) และล่วงพ้นไปถึงระดับมโนคติ (Idial) แล้ว  ทั้งผู้สื่อสารและผู้รับสารก็เข้าสู่ภูมิปัญญาระดับความรู้ 

 

ระดับภูมิปัญญา (Intellegence)

 

เมื่อใดที่การรับรู้ (Perception) เปลี่ยนไปเป็นระดับมโนภาพ (Conception) และล่วงพ้นไปถึงระดับมโนคติ (Idial) แล้ว มีความคิดด้านการวิเคราะห์ การสังเคราะห์และการประเมินค่า  ผู้สื่อสารนั้นก็สื่อสารในระดับภูมิปัญญา  และทำให้มองเห็นภูมิปัญญาของชาวเกาะมะพร้าว  หรือถ้าชาวเกาะมะพร้าวสาธยายด้วยการวิเคราะห์ การสังเคราะห์ และการประเมินค่าได้ด้วย จึงเรียกได้ว่าชาวเกาะมะพร้าวนั้น เป็นผู้มีภูมิปัญญา  ทั้งผู้สื่อสารและชาวเกาะมะพร้าวสามารถสื่อความได้ด้วยการวิเคราะห์  การสังเคราะห์ และการประเมินค่า ที่กระทำได้ด้วยตนเองจนเป็นผลสำเร็จ ก็เป็นภูมิปัญญาของผู้นั้น  หากพฤติกรรมเหล่านั้นเป็นกิจของชาวเกาะมะพร้าวเป็นผู้กระทำด้วย  กิจที่เป็นผลสืบเนื่องไป  ก็จักเป็นภูมิปัญญาของชาวเกาะมะพร้าว

.

.

.

.

.

Image

 

 

 

 

 

 

.

.

.

.

.

.

.

.

 

ภูมิปัญญาชาวเกาะมะพร้าว

 

๑.ภูมิปัญญาชาวเกาะมะพร้าวด้านมนุษยศาสตร์

๑.๑ ความเชื่อ

๑.๒ ประเพณี

๑.๓ ประวัติศาสตร์
๑.๓.๑ เกาะมะพร้าว
๑.๓.๒ หินชนวน ดานนวน ดินสอหิน

๑.๔ นามสถาน

๒. ภูมิปัญญาชาวเกาะมะพร้าวด้านภาษาและวรรณกรรม

๒.๑ ภาษาไทยใต้

๒.๒ วรรณกรรมมุขปาฐะ

๒.๓ เนื้อเพลงท้องถิ่น

๒.๔

 

 

 

๓. ภูมิปัญญาชาวเกาะมะพร้าวด้านการช่างฝีมือ

๓.๑ สถาปัตยกรรม

๓.๒ ประติมากรรม

๓.๓ หัตถกรรม

๓.๔

 

๔. ภูมิปัญญาชาวเกาะมะพร้าวด้านกีฬาและนันทนาการ

๔.๑ การละเล่นของเด็ก

๔.๒ การรื่นเริง

๔.๓ เพลงตนโหย้ง

๔.๔

 

๕. ภูมิปัญญาชาวเกาะมะพร้าวด้านคกรรมศิลป์

๕.๑ อาหาร
๕.๑.๑ กับข้าว
๕.๑.๑.๑ ปลิงทะเล

๕.๑.๑.๒ มะพร้าว

๕.๒ ยาสมุนไพร

๕.๓ เครื่องแต่งกาย

๕.๔ อาชีพ

 

 

หลักฐานทางประวัติศาสตร์

 

เกาะมะพร้าว เป็นชื่อเรียกพื้นที่ทั้งเกาะ  ตั้งอยู่ในอ่าวสะปำ หมู่ ๖ ตำบลเกาะแก้ว อำเภอเมือง จังหวัดภูเก็ต

 

Image

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

พื้นที่รอบเกาะจากทิศเหนือ คือบ้านแหลมยามู  บ้านป่าคลอก  บ้านบางโรง  เกาะแพ   เกาะนาคา  เกาะนาคาน้อย  อ่าวนานาชาติด้านนอก  เกาะมาลี  เกาะสิเหร่ (แหลมหงา)  บ้านกู้กู  บ้านบางชีเหล้า  บ้านแหลมหิน  บ้านสะปำ  บ้านเกาะแก้ว  บ้านท่าเรือ  บ้านผักฉีด

 


Image

 

 

 

 

 

 

 

.

 .

 .

 .

.

แผนที่เกาะมะพร้าว  อ่าวสะปำ  ตำบลเกาะแก้ว  อำเภอเมืองภูเก็ต จังหวัดภูเก็ต

.

.

หลักฐานที่เก่าที่สุดที่กล่าวถึงเกาะมะพร้าว เป็นบันทึกงานทางธรณีวิทยาของ(ภู)เขาบนเกาะมะพร้าว เมื่อ พ.ศ.๒๓๒๒ เป็นบันทึกของ ดร.โควิก นักพฤกษศาสตร์มาถึงถลางด้วยเรือบริสตอลของกัปตัน ฟรานซิส ไลท์  เรือจอดที่เกาะมาลี  วันที่ ๑ พฤษภาคม ๒๓๒๒  ดร.โควิก (Johann Gerhard Konig) จึงขึ้นเกาะมะพร้าว  ขึ้นไปบนเขาที่สูง เป็นเขาทางด้านทิศตะวันออกของเกาะ พบหินชนวน สีเขียว ชมพูและดำ

.

Image

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

.

.Image

 

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

หินชนวน (Slate) เป็นหินแปร (Metamorphic Rock) ต้นกำเนิดจากหินตะกอน (Sedimentary Rock) ชนิดดินเหนียว (Clay) ที่อนุภาคหินมีขนาดละเอียดเล็กที่สุด  หินชนวนส่วนใหญ่มีสีเทาดำ   เคยใช้เป็นกระดานชนวนในระบบโรงเรียนก่อนการใช้สมุดฝรั่ง  ใช้หินชนวนเป็นแท่งขนาดเล็กกว่าดินสอเป็นเครื่องเขียนให้มีรอยสีขาวบนกระดานชนวน  ครูใช้ชอล์ค (แคลเซียมซัลเฟต (CaCO4)) เขียนตรวจงานทับรอยเขียนของนักเรียน  ใช้น้ำหรือผ้าชื้นลบรอยเขียน   เลิกใช้กระดานชนวนประมาณปี พ.ศ.๒๔๙๙

 .

.

.

.

.

.

.

 

 

Image













หลักศิลาจารึกพ่อขุนราม ฯ
สร้างด้วยหินชนวน

.
 

.

.

.

.

.

.

.

.

.


 

Image

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 .

.

.

กระดานชนวน

(ภาพจาก http://th.chinamarbleslabs.com/info/what-is-slate-what-minerals-are-in-slate-wha)

.

.

 

Image

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

.

.

 

 

.Image.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

.

.

.

 

.

.

...
คติชนวิทยา  การศึกษา  

.

.


.

.

ปลิงทะเล

มะพร้าว

.
.

แก้ไขล่าสุดเมื่อ ( Sunday, 30 January 2022 )
 
< ก่อนหน้า   ถัดไป >

สมุดภาพเหมืองแร่

Polls

ชื่อใด (หรือคำใด) สื่อได้ชัดคม รู้เป้าหมายได้มากกว่า
 

Who's Online

Counter

mod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_countermod_vvisit_counter
mod_vvisit_counterวันนี้1956
mod_vvisit_counterเมื่อวาน2396
mod_vvisit_counterทั้งหมด9448833